Skirolonga była jedną z najważniejszych i najbardziej prestiżowych imprez nartorolkowych we Włoszech lat 80. Zawody zainaugurowano w 1984 roku jako letnią odpowiedź na słynną Marcialongę. Rozgrywano je w dolinach Val di Fiemme i Val di Fassa, na trasie nawiązującej do zimowego klasyka narciarskiego. Sama idea była bardzo czytelna: skoro wielu biegaczy narciarskich trenowały latem na nartorolkach, należało stworzyć dla nich wielki wyścig długodystansowy o podobnym prestiżu jak zimowa Marcialonga.
Pierwotna Skirolonga odbywała się w formule otwartej dla wszystkich chętnych i prowadziła po trasie znanej z Marcialongi. Źródła historyczne wskazują, że była to Skirolonga delle valli di Fiemme e di Fassa, czyli bieg w dolinach Fiemme i Fassa, „na trasie słynnej Marcialongi”. W praktyce oznaczało to wykorzystanie jednego z najbardziej rozpoznawalnych układów terenowych włoskiego narciarstwa długodystansowego, co od początku dodawało imprezie rangi.
Zawody były organizowane od 1984 do 1987 roku w swojej pierwotnej, trydenckiej odsłonie. Po tym zmieniono trasę wyścigu. Od 1988 roku, na okres trzech lat, Skirolonga została przeniesiona do Montello w Wenecji Euganejskiej, gdzie funkcjonowała jako Skirolonga del Montello. Włoskie źródła historyczne opisują to wprost jako zastąpienie dotychczasowej Skirolongi przez nową wersję zawodów w latach 1988-1990.
Nowa odsłona zawodów zachowała charakter wielkiego wyścigu długodystansowego. Skirolonga del Montello miała trasę o długości 50 km – według relacji jednego z czołowych zawodników faktyczny dystans wynosił nawet 51 km. Start odbywał się w Montebellunie, następnie zawodnicy jechali przez Volpago, Giaverę i Nervesę della Battaglia, by później wspinać się drogą „Panoramica” i kończyć rywalizację pod Santa Maria delle Vittorie. Trasa była bardzo szybka na płaskich fragmentach i selektywna na końcowych podjazdach – relacje mówią o prędkościach przekraczających 50 km/h na płaskim oraz nawet 60 km/h na zjazdach, a finałowe odcinki miały nachylenie dochodzące do 14 procent.
Sprawdź ofertę największego polskiego sklepu z nartorolkami nartorolkowy.pl.
We Włoszech zawodnicy rywalizują na dowolnych kołach, większość wybiera najszybsze, poliuretanowe wersje. W tamtych czasach do biegania techniką klasyczną wykorzystywano nartorolki trzykołowe – z jednym kołem na przedniej osi i dwoma na tylnej. Średnica kół w takim sprzęcie miała 100 mm. To w połączeniu z poliuretanowymi bieżniami kół pozwalało osiągać tak wysokie prędkości w nartorolkowej rywalizacji.
Skirolonga przyciągała mocną obsadę i miała wyraźnie międzynarodowy charakter. W pierwszej edycji montelliańskiej, czyli w 1988 roku, na starcie stanęło ponad 400 zawodników z udziałem 12 reprezentacji narodowych. Wśród uczestników byli zarówno specjaliści od nartorolek, jak i znani biegacze narciarscy. W relacjach z tamtych lat przewijają się nazwiska takie jak Maurilio De Zolt, Bruno Maddalin, Guido Masiero, Efrem Bussolaro czy Guidina Dal Sasso. To pokazuje, że Skirolonga była miejscem spotkania dwóch światów – narciarstwa biegowego i rodzącej się samodzielnej dyscypliny nartorolkowej.
Wśród najbardziej znanych zwycięzców szczególne miejsce zajmuje Maurilio De Zolt, który wygrał pierwszą edycję Skirolongi del Montello w 1988 roku przed Bruno Maddalinem i Lisem Zbingnienem. W kobiecej rywalizacji za jedną z głównych faworytek uchodziła Guidina Dal Sasso. W szerszym ujęciu historycznym właśnie nazwiska De Zolta, Dal Sasso czy Maddalina najmocniej kojarzą się z okresem świetności Skirolongi i z epoką, w której nartorolki przestawały być tylko narzędziem treningowym, a stawały się pełnoprawną dyscypliną wyczynową.
Jeśli chodzi o frekwencję, dostępne źródła podają precyzyjne dane głównie dla okresu montelliańskiego. Wiadomo, że w 1988 roku w Montebellunie wystartowało ponad 400 zawodników, co jak na ówczesny etap rozwoju nartorolek było wynikiem bardzo wysokim. Równocześnie sama idea zawodów wyrastała ze zjawiska masowego – źródło historyczne przypomina, że z zimowej Marcialondze w tamtych czasach startowało co roku ponad 5000 biegaczy, z których wielu używało nartorolek w letnim treningu i naturalnie stanowiło zaplecze uczestników Skirolongi.
Z punktu widzenia rywalizacji nartorolkowej w Polsce takie liczby szokują nawet teraz. W historii polskiego współzawodnictwa w biegach otwartych frekwencja rzadko przekraczała 100 uczestników.
Organizacja Skirolongi w jej klasycznej formule zakończyła się po trzyletnim okresie w Montello, czyli po edycji 1990. W historii włoskiego sportu Skirolonga pozostała symbolem pionierskiej epoki nartorolek – czasu, gdy letni trening biegaczy narciarskich zaczął przekształcać się w osobną, widowiskową i coraz lepiej zorganizowaną dyscyplinę. To właśnie dzięki takim imprezom jak Skirolonga nartorolki we Włoszech zyskały rangę sportu z własnymi bohaterami, klasykami i tradycją.
Źródło: skiroll.it
![Które koła nartorolek dominują na zawodach? [ANALIZA]](https://nartorolki.pl/wp-content/uploads/sites/2/2025/07/najlepsze-kola-do-nartorolek-na-zawody-150x100.jpg.webp)
